Pháp luật
MỖI NGƯỜI CẦN TRANG BỊ MỘT “BỘ LỌC”
Cập nhật 8/25/2017 10:03 AM

  

Trong tình trạng bùng nổ thông tin hiện nay, chúng ta cảm thấy choáng ngợp trước “rừng” thông tin nhiều chiều, nhất là trên các trang mạng xã hội, nhiều lúc có sự xung đột, nhiễu loạn thông tin “ông nói gà, bà nói vịt” làm mỗi người rơi vào tình trạng bán tín, bán nghi, không biết đâu mà lần. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này nhưng có thể kể đến ba nguyên nhân chính:

 

Thứ nhất là: Khởi đầu của cuộc cách mạng 4.0, vai trò của công nghệ thông tin vươn lên vị trí hàng đầu. Việc đăng tải, chia sẻ, cung cấp, tìm kiếm thông tin trở lên cực kỳ đơn giản, dễ dàng và nhanh chóng; các trang mạng xã hội có lẽ là nơi phát huy nhanh nhất các thành quả của công nghệ này. Và để cạnh tranh, câu khách, câu “like” thì điều kiện tiên quyết là phải có “tin nóng” , giật gân, rùng rợn, ly kỳ, khủng khiếp … và phải được đăng tải nhanh nhất, sớm nhất, vượt trước mọi đối thủ. Vì thế, việc kiểm chứng thông tin bị xem nhẹ.
 
Thứ hai là: Tâm lý ham hiểu biết, thích tìm hiểu (đây là điểm tốt), thích biết nhiều, biết trước những thông tin “nóng”, đặc biệt, bất ngờ … (điều này chưa hẳn là không tốt) đồng thời thích chia sẻ những điều “bí mật”, “bất ngờ” mà mình biết với mọi người để thể hiện “quyền lực thông tin” của mình (điều này là không tốt nếu thông tin được tiếp nhận là thất thiệt).
 
Thứ ba là: Thông tin chính thống luôn chậm, thiếu, khô khan hơn thông tin không chính thống. Đây là vấn đề quan trọng mà các cơ quan chức năng cần sớm nghiên cứu, điều chỉnh sao cho có thể cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác đến người dân kèm theo các ý kiến bình luận, tranh luận, phân tích nhiều chiều của các chuyên gia, các nhà nghiên cứu để “sinh động hóa” thông tin.
 
Tất nhiên, việc khắc phục triệt để các nguyên nhân trên là điều khó và mất nhiều thời gian, công sức; trong hoàn cảnh đó mỗi chúng ta cần tự trang bị cho mình một “bộ lọc” thông tin để có thể thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu, tiếp cận thông tin mới; chia sẻ, bình luận về các vấn đề mà xã hội quan tâm; thể hiện “quyền lực thông tin” một cách có trách nhiệm.
 
Chúng tôi xin đề xuất thiết kế sơ bộ của “bộ lọc” này như sau:

 

Tiếp nhận -> đối chiếu -> nhận định -> phân tích -> bình luận -> chia sẻ.
 

Trong đó “tiếp nhận” là bộ phận đầu vào, “chia sẻ” là bộ phận đầu ra, còn lại gọi chung là “bộ phận xử lý”.

 

Khi tiếp nhận thông tin ở bộ phận đầu vào, để tránh bị “ăn quả lừa” việc đầu tiên là phải đối chiếu thông tin. Việc này thực ra khá đơn giản nhưng hay bị bỏ quên.

 

Ví dụ: khi tiếp nhận thông tin “máy bay rơi ở Nội Bài” nếu đối chiếu chúng ta sẽ phát hiện ngay đó là thông tin giả vì không có trang tin chính thống nào đăng tải. Kết luận: tin vịt, không quan tâm.

 

Trường hợp có trang tin chính thống đăng tải chúng ta chuyển qua bước 3: nhận định.

 

Tại sao phải tiến hành bước này khi đã có trang tin chính thống đăng tải ? Bởi vì các trang tin mới chỉ “đưa tin”, vẫn có thể đó là thông tin chưa đầy đủ, thiếu chính xác. Xin dẫn chứng một ví dụ thực tiễn:

 

Tại nhà hộ sinh, sau khi trợ giúp một thai phụ sinh con, cô y sỹ ra căn tin uống nước và vui miệng nói: “khiếp, cái cô ấy đẻ đứa con đen như quạ”; đơn giản là cô ta chê đứa trẻ da hơi bị đen. Bà cấp dưỡng đứng ở góc xa nghe được liền ra nói với anh bảo vệ: “Ghê quá, trong kia có bà mẹ vừa sinh ra con quạ, chính cô y sỹ nói đấy” và thế là chỉ hơn một tiếng đồng hồ sau thiên hạ ùn ùn kéo đến để mục sở thị chuyện ly kỳ: người sinh ra quạ. Đây không hề có chuyện tung tin thất thiệt mà chỉ là chuyện “bé cái lầm”, “tam sao thất bổn”.

 

Do đó, dù tiếp nhận thông tin đã được đối chiếu chúng ta vẫn cần phải nhận định xem tính hợp lý, xác thực của thông tin; điều này phụ thuộc vào kiến thức cơ bản của mỗi người; vì có nhiều thông tin hết sức vô lý nhưng có người vẫn cứ tin. Một khi nhận định đó là thông tin hợp lý, có cơ sở chúng ta chuyển qua bước phân tích: Nguyên nhân của sự việc, bối cảnh xảy ra sự kiện, hậu quả của vấn đề … vì chỉ có hiểu sâu chúng ta mới có thể bình luận vấn đề. Khi bình luận, cần lưu ý đến tính khách quan, tránh cảm tính, một chiều, áp đặt, nặng cái tôi … Cuối cùng chúng ta có quyền thể hiện “quyền lực thông tin” đó là chia sẻ. Chia sẻ với bạn bè, với mọi người, với cộng đồng mạng ….

 

          Hy vọng, khi trang bị cho mình “bộ lọc” như vậy mỗi người, đặc biệt là những người yêu thích Facbook, Zalo, các trang mạng xã hội sẽ có khả năng tiếp nhận bình luận, chia sẻ thông tin một cách hữu hiệu, đầy trách nhiệm.

 

TG - Ban Tuyên giáo HU

CÁC TIN KHÁC